Окуу жана илимий иштер боюнча проректор

            prorektor-1  Тургунбаев Мелис Сыргабаевич                                                       

  техника илимдеринин кандидаты, доцент

Талас мамлекеттик университетинин академиялык бөлүгү болуп окуу процессин кредиттик технологиянын негизинде уюштуруп, жогорку билимдүү жана жөндөмдүү адистерди даярдоо саналат. Азыркы глобалдаштыруу мезгилинде даярдалган адистер региондун, өлкөнүн өсүп-өнүгүүсүнө өз салымдарын кошуп, ылдам өзгөрүп жаткан эмгек рыногуна ылайыкташып, аралашып кетүүсү абзел. Бул багытта – адистерди даярдоодо окуу жайдын 20 жылдык өсүп-өнүгүүсүндө кандайдыр бир деңгээлде тажрыйба топтолду десек жаңылышпайбыз. Адистерди даярдоо көп деңгээлдүү баскычта жүргүзүлүүдө. 2012-жылы ТалМУ тарабынан бакалавриаттын 12 багыты боюнча жогорку билимдүү адистерди даярдоого лицензия алынган. Окуу процесси модуль-рейтингдик системанын негизинде уюштурулган жана окуу жүктөмдөрүнүн, студенттердин билим өздөштүрүүсүнүн бирдиги катары кредит өлчөмү пайдаланууда. Ал эми студенттердин билим жөндөмдүүлүгү 100 упайлык шкала менен бааланууда. Окуу процессин уюштурууда, студенттердин билим сапатын жогорулатууда жана аны баалоо процессинде заманбап технологияларды колдонуу замандын талабы экенин окуу жайдын жалпы жамааты жакшы түшүнүүдө. Студенттерге билим берүү процессинде университеттин 7 окуу корпусунда 5 компьютердик жана мультимедиялык класстар, 2 лингафондук кабинет, 12 лабораториялык жана тематикалык кабинеттер, 2 окуу өнөрканасы, 3 конференция залы, филология, тарых жана табыгий илимдер багытында 5 борбор иштеп келет. Университеттин китепканасы Кыргызстандын электрондук китепканалар ассоциациясынын мүчөсү болуп катталган.001

Талас мамлекеттик университети уюшулган мезгилден бери региондун, өлкөбүздүн экономикасынын түрдүү тармактары, билим берүү системасы, жакынкы жана алыскы чет өлкөлөр үчүн миң деген адистерди даярдап келүүдө. Алардын ичинде педагогдор, инженерлер, экономисттер, ар кандай кесиптик ишмердүүлүктөгү өндүрүшчүлөр, компаниялардын, ишкана-мекемелердин, уюмдардын жетекчилери бар.

Окуу жайда адистерди даярдоонун сапатын жогорулатуу максатында кредиттик-модулдук системаны ишке ашыруу максатында төмөндөгү милдеттерди аткаруу жагы алдыга коюлган:

— студенттердин өз алдынча билим алуусун өркүндөтүүнүн  негизинде кредиттик балл топтоо механизмин күчөтүү;

— окутуучулардын, студенттердин мобилдүүлүгүнө шарт түзүү;

— студенттердин билимин жана жөндөмүн баалоонун объективдүүлүгүн  жогорулатуу;

— студенттердин окуу тартибине болгон жоопкерчилигин жогорулатуу;

— окуу процессине керектүү материалдык-техникалык базаны чыңдоо (компьютердик парк, окуу жана методикалык көрсөтмөлөр, электрондук китептер, билим берүү ресурстарына кирүү ж.б).

Университет мамлекеттик билим берүү стандартынын талаптарына толук жооп берип, учурда көз карандысыз аккредитацияга даярданууда жана өзүнүн статусу менен, бүтүрүүчүлөрү менен толук сыймыктана алат.006

Инновациялык ой жүгүртүүнүн негиздери студенттерди илимий-изилдөө иштерине активдүү катыштыруу процессинде пайда болот. Бул үчүн окутуучулар өздөрү да илимий-изилдөө иштери менен тыгыз алектенип, өлкөнүн өнүгүүсү үчүн актуалдуу болгон маселелерди чечүүлөрү зарыл. Ушул багытта университетте жыл сайын салтка айланып калган студенттердин, окутуучулардын илимий-практикалык конференциялары өткөрүлүп турат. Ошондой эле акыркы эки жылда Билим берүү жана илим министрлигинин буйрутмасы менен мамлекеттик гранттын негизинде каржыланган долбоорлордун каражат өлчөмү 3528400 сомду түздү. Учурда жаш илимий кадрларды даярдоого өзгөчө көңүл бурулууда. Айталы, 2 аспирант, 40 изденүүчү, 15 докторант диссертациялык илимий иштеринин үстүндө эмгектенүүдө. Белгилей кетүүчү жагдай, окутуучулар тарабынан кандидаттык диссертацияны жактоодо 60 миң сом, ал эми доктордук диссертацияны жактаганда 100 миң өлчөмүндөгү материалдык колдоо көрсөтүлүп турат. Университетибизде акыркы эки жыл ичинде 2 доктордук жана 7 кандидаттык диссертациялар корголду.  Окуу жайдын жогорку квалификациялуу адистеринин курамынын негизги бөлүгүн илимий даражалуу 3 илимдин доктору, профессорлор, 41 илимдин кандидаты, доценттер түзүшөт. Профессордук-окутуучулар жамааты тарабынан акыркы эки жылда 3 окуу куралы, 5 монография, 300дөн ашуун илимий макалалар жарыкка чыгарылган. ТалМУда эл аралык, республикалык маанидеги илимий конференциялар, семинарлар, тегерек столдор ж.б байма-бай өткөрүлүп турат. Белгилей кетсек:

  • Талас областынын 70 жылдык мааракесине карата “Жергеси айкөл Манастын, жетимиш жашта Таласым” аттуу республикалык илимий-тажрыйбалык конференция (2014-жыл 24-25-сентябрь);
  • кытайлык манасчы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган эл аралык илимий-тажрыйбалык конференция (“Манас Ордо” тарыхый-архитектуралык комплекси, 2014-жыл 23-25-май);
  • “Бир оор жолдун үч ашуусу” аттуу илимий-тажрыйбалык конференция (2016-жыл 6-апрель).
  • «Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн калыптанышы: негизги этаптары» аттуу республикалык илимий-тажрыйбалык конференция (2016-жыл 3-июнь).
  • «Азыркы мезгилдин жана тарыхтын илимий аспектилери» аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык конференция (2016-жыл 21-октябрь) ж.б.

005 004 003 002